21 de marzo, Día Mundial de la Poesía: una invitación a la lectura

650_1000_poesia

Hoxe, día 21 de marzo, celebramos o día do xénero máis sublime da literatura, e con todo, o menos apreciado e o menos lido: a Poesía.

É cousa do pasado a poesía? Non diremos nada novo ao afirmar que, si xa é difícil vivir da literatura, resulta ciertamente imposible vivir da poesía. Penso en poetas españois contemporáneos: os primeiros que acoden á miña mente, de forma atropelada, teñen como ocupación o xornalismo (Andrés Trapiello), a empresa (Josep Lluís Aguiló), a docencia (Francisco Díaz de Castro, Guillermo Carnero) ou estiveron nun cargo público (Luís Alberto de Cuenca, Pere A. Martorell). Ou ata está o caso do gran Vicente Galego, que ata onde eu sé, traballaba nunha planta de reciclaje.

Non se vive da poesía

Iso está claro. A poesía, si seica, vívese. E isto é algo que temos que transmitir.

Como profesor en Secundaria, podo ser testemuña de como os mozos van perdendo (así, en xeral, porque sempre hai excepcións) a súa creatividade e a súa originalidad para acabar asimilando unha especie de mentalidad mercantilista e pragmática que, desgraciadametne, o ensino segue transmitindo. Si a iso unímoslle o pouco interese que suscita de seu a poesía (quero dicir, sen o resorte que poida causar algo ou alguén que a faga máis atractiva), esta non ten nada que facer contra todos os cantos de sirena que oe un adolescente hoxe en día.

E con todo, en moitas das ocasións nas que creei poesía cos alumnos obtiven resultados xeniais. Ata con eses alumnos etiquetados como “de necesidades educativas especiais”. Eles mesmos son os primeiros sorprendidos polos resultados. A semana pasada, por exemplo, lin aos alumnos de 4º uns haikus que fixeran eles mesmos en 2º, sen dicirlles quen eran os autores. Moitos só os recordaban vagamente, e agora, coa distancia do tempo, gozáronos e apreciraon, ¡sen saber que eran seus!

650_1000_teoria_de_la_poesia_02

A poesía déixase coñecer a aqueles que se achegan a ela

Un dos problemas é que din que se entende pouco. É difícil de entender ou é simplemente falta dunha lectura atenta? Está claro que hai infinitos tipos de poesía, unhas máis sinxelos de entender, e outras máis opacas, debido ao seu uso da lingua, as metáforas ou as referencias culturais. Non é o mesmo ler aos poetas da experiencia que a un autor barroco. Pero no fondo, creo que un dos problemas do rexeitamento á poesía é a súa lectura superficial. A poesía é a arte de concentración, da selección exacta das palabras. Con pouco se di moito. E esa condensación necesita moitas veces dun esforzo lector, unha forma de encarar o texto diferente á dunha novela ou calquera outro tipo de texto. Hai que paladear cada palabra, deixarse levar polo torrente de imaxes, pero sobre todo ler e reler con atención.

A poesía é como a arte moderna, só ao alcance duns poucos?

Non o creo. É certo que é a irmá fea da literatura, coa cal ninguén quere bailar. As coleccións de poesía escasean, e si preguntásemos ao cidadán do montón, é probable que poucos puidesen citar máis dun poeta vivo. A poesía non vende, non é comercial, porque leva a un compromiso co lector: o de esforzarse na súa lectura, imaxinar, vivir esa poesía, e non só lela como se le o xornal.

É certo que ás veces atopariades poesía que non se entende, concédovolo. Pero gústame pensar que hai poesía que é como un cadro abstracto; non é necesario entender todas as palabras, ou descifrar unha mensaxe oculta nas metáforas, para deixarse levar ou gozar da súa sonoridad. Do mesmo xeito que á arte moderna, ás veces non entendemos un cadro, pero sabemos que nos gusta ou non nos gusta, que nos provoca unha sensación. Para min isto é a poesía: non é só a procura da beleza (seica o foi, pero agora non é só iso), senón da emoción, de crear impresións no lector.

E é que a poesía non está tan só dentro das páxinas dun libro, poesía haina en todas partes, constantemente ao noso redor. Poesía é un estado anímico, atreveríame a dicir. Poesía é todo. Poesía? es ti, dicía o noso amigo Bécquer. ¡Feliz Día Mundial da Poesía, amigos!


Escribe un comentario

Tu email no ha sido utilizado Los campos obligatorios están marcados con *

*
*